ҚАШАҒАННЫҢ АРАЛБАЙҒА КӨҢІЛ АЙТУЫ - Қашаған Күржіманұлы
Қашаған ақынның арнау өлеңінің ішінде дәстүрлі көңіл айту, жұбату түрінде келетін ерекше назар аударарлық шығармасы Аралбай ақынның жалғыз баласы Берекетке көңіл айтқан өлеңі - «Аралбайды жұбатуы». Өлең Ойыл ауданында тұратын Төкешев Қазтайдың айтуымен жазылып алынған. Әдетте естірту, жұбату мәнді өлеңдер тұтас түрінде қайғыға душар болған жанға өзге адамның аузынан айтылатын болса, «Аралбайды жұбатуда» Аралбай басына түскен қайғысын өзі айтып, замандасы Қашаған ақынға мұңын шағады. Естіртудің тұспалдаумен, жұмбақпен, салыстыру, теңеумен басталып, айтушының тыңдаушысын суық хабарды естіртуге дайындап алатын сипаттары «Аралбайды жұбатуда» да бар. Аралбай ақын:
...Мен - ботасы өлген боз мая
Тұлыбына келіп аңыраған.
Мен бір жүрген ақ киік,
Лағын түзде алдырып,
Орнына келіп маңыраған,-
деп өз басына түскен ауыр жайтты, жүрек қайғысын мысалдай, ишаралай келіп, шерін ақтарар тұста:
...Қадірлі аға, Қашеке-ау,
Жалғызымнан айрылып,
Қанатымнан қайрылып,
Көңілім сөйтіп түңілген,-
деп естіртеді. Сонда Қашаған Аралбайды жұбату жырын толғайды:
...Тұяғы бүтін тұлпар жоқ,
Қанаты бүтін сұңқар жоқ...
Болаттан бекем бол деген,
Болдырғанға болмасқа.
Уайым, ашу жарамас
Сендей бір жанға, жолдасқа.
Қашағанның жауабында жұбату, Аралбайдың басындағы қайғысына ортақтасу сияқты адамгершілік, ізгілік сезімдері қабат келеді. Оның жұбатуы - жалғызынан айырылып көкірегі қарс айырылып отырған Аралбайды ғана емес, бар перзентін қара жердің қойнына тапсырып, ұрпақсыз өтіп бара жатқан өзін де жұбату. Аралбай басындағы қайғы Қашағанның да қайғысы.
Орындаған: Елдос Еміл
#esenmediakz #esenmedia #esen media #есенмедиакз #есенмедиа #есен медиа
#жыр #жырлар #жыр-терме #жыр-термелер #терме #термелер #толғау #толғаулар
11 сен 2024