Англи хэл - C1
Би 12 настайдаа Англи хэлний хичээл дээрээ муу гарах гэж байсан. Ангийн багш минь Англи хэлний багш дээр очиж “Дараа жил хичээнэ ээ” гэж амлуулан 60% гаргаж байж билээ. Дараа жил нь манай багш Англи хэлний багш руу очих шаардлага гараагүй, гэхдээ би амласан ёсоороо хичээгээгүй, оронд нь хүүхэлдэйн кино үзсээр байгаад Англи хэлээ сайжруулсан. Өөрт тохиолдсон энэ үйл явдлыг би “Англи хэлэндээ муу байсан ч, хэцүү биш аргаар сайжирч болдог шүү” гэдгийг хүмүүст урам зориг болгох үүднээс хэлэх дуртай.
Үүнээс 6 жилийн дараа гэхэд Улсын олимпиадаас мөнгөн медаль авчихсан зогсож байсан юм. Харин энэ амжилтыг олоход хүүхэлдэйн кино үзэхээс гадна ном унших болон дүрмийн ном үзэх гэсэн хоёр зүйл хэрэгтэй болсон.
Ном: Номын ертөнцөд умбаж үзсэн хүн л амтыг нь мэднэ дээ. Бага байхад үлгэрийн ертөнцөд умбаж чаддаг байсан шалтгаан нь бид одоо цагт байж чаддаг байсных. Ертөнцийн түмэн живаа асуудлыг мартан зохиолчийн сэтгэн бодсон ертөнцөөр аялах боломжтой байсан. Энэ чадвар хүүхэд насанд илүү амархан ч бид амьдралын турш үүнийгээ алдахгүй авч явж чадвал ямар ч салбарт амжилт гаргаж чадна. Өөрт тохирох номоо олоод бага багаар номоо хүндрүүлээд яваад байхад болно. Аудио ном болон подкастад мөн би гүн орсон байсан. Зун хөдөө байхад сатаарах зүйлгүй хэдэн татаж авсан ном, подкастаа сонсож уншиж зуныг өнгөрөөсөн нь надад маш их тус болсон.
Дүрмийн ном: Дүрмийн номыг үнэндээ би дуртайдаа хийгээгүй. Шинэ орсон сургууль маань өрсөлдөгч чанарыг маань хөдөлгөж байсан учраас би дүрмээ давтдаг байсан. Сургууль маань хоёр долоо хоног бүр шалгалт авч дүнгээр жагсаадаг байсан тул би хичээдэг байсан.
Хүүхэлдэйн кино, TV: Spongebob Square pants, Dexter’s Lab, Powerpuff girls, Avatar, That’s so Raven гэх мэт хүүхдийн шоунуудад донтсон байсан нь миний Англи хэл сайжирсан гол ерөндөг нь юм.
Орос хэл - B1
Орос хэлийг би анх 6 наснаасаа эхлэн сурч эхэлсэн. Ерөнхийдөө сурах ч гэж анх танилцсан гэж хэлж болно. Манай ангийн оросоор ярьж чаддаг хүүхдүүд нь орос цэцэрлэгт хүртэл явсан байсан. Тэгээд би өөртөө хаалт тавьж эхэлсэн, би орос цэцэрлэгт яваагүй тул орос хэлийг сурч чадахгүй юм байна гээд бодчихсон бололтой хичээлдээ нэг л анхаарахгүй. Сургууль гэдэг зүйлийг нэг л ойлгож өгөхгүй манан дунд л явсан. Орос хэлтэй сургуульд 8 дугаар анги хүртлээ яваад Монгол сургуульд орсон. Ганц ч хичээгээгүй мөртөө орос хэлэндээ ямар ч байсан энгийн харилцаа өрнүүлж чадахуйц л болсон. Бага байхад яагаад бид юмсыг хичээлгүйгээр сурдаг байсан бэ гэвэл бид одоо цагтаа байж чаддаг байж ээ. Тиймээс, бага насандаа сурсан орос хэл маань яагаад ч юм нэг л “нандин” мэдрэмж төрүүлдэг тул би орос хэлээ илүү сайн сурахаар шийдсэн билээ.
Турк хэл - B1
Турк хэлийг нэг жил Монтуркийн дотуур байранд байхдаа мөн сайн сурч билээ. Бидэнд “абла” буюу асран хамгаалах Турк эгч нарыг анги бүрд нэгийг хуваарилж өгдөг байсан. Тэр эгчтэйгээ зузраад нэг газар байгаа мөртөө бие биедээ Туркээр захиа нтр бичдэг байж билээ. Турк хэлний болон шүлгийн тэмцээнд ороод яваад байсныг бодоход бас муугүй л байсан гэж боддог. Энэ сургуульд дуу дуулуулж хэл сургадаг байсан нь таалагдсан. Учир нь дуу дуулах стресс багасгахаас гадна, хэлийг илүү өөрийн болгох нэгэн шалгарсан арга байдаг.
Франц хэл - A2
Франц хэлийг би маш гоё сонсогддог гэж боддог. 2011 оны өвөл би Франц хэлний сургалтад сууж, дүрмийг нь үзээд надад их таалагдсан. Би Англи хэл сурсан тактикаа ашиглаж Франц хэл сурах гээд оролдсон. Тэр нь кино үзээд л байх гэдэг тактик тэгээд үнэндээ ерөөсөө сайн ойлгохгүй олон ч кино үзсэн дээ. Тэгээд би өөрийн зөвлөдөг энэ аргаа Англи хэл сурах гэж буй хүмүүст тулгахаа больсон учир нь миний түвшин хэт бага байхад, хэт хүнд хэллэгтэй кино үзээд байх нь зохимжгүй. Энгийн хүүхэлдэйн киногоор сурах гэхээр хүүхдийн кино хэтэрхий уйтгартай болсон нас тул хэл том хүмүүст хэл сурахад хэрэгтэй контент хэр их хэрэгтэй байгааг ойлгосон доо. Одоо бол Duolingo дээр Франц хэлний дасгал хийгээд л байгаа. Франц хэлийг сурах өөр нэгэн шалтгаан бол манай эгч Канадын франц хүнтэй гэрлэж гэр бүл зохиосных юм. Тэгээд манай nephews (зээ дүү нар) маань франц-англи хос хэлтэй, франц хэл нь гол хэл байдаг газар өсөж торниж буй тул би эгч дээрээ зочлохдоо мөн дүү нартайгаа ярихад Франц хэлний мэдлэгтэй байвал их тустай гэж ойлгосон доо.
Монгол хэл (Монгол бичиг) - B2
Би Монгол бичгийн хичээлдээ тийм ч хичээдэггүй хүүхэд байлаа. Ахлах сургуульд бол бүр заагаа ч үгүй тул миний Монгол бичиг одоогийн байдлаар маш удаан унших түвшинд байна. Монгол бичгийг дажгүй эзэмших хүсэл маань түүний гоё уран үзэмжит байдлаас гадна хэрэг болох үе гарч ирнэ гэдэгт итгэлтэй байгаа юм. Би 2018 онд Төвдөд явах үедээ Гүнбэн хэмээх хийд дээр очтол Монгол болон Төвд хүмүүст үнэгүй байсан бөгөөд доторх бүх зүйлийнх нь тэмдэглэгээ нь Төвд, Монгол бичиг, Хятадаар бичигдсэн байсан. Тэр үед би хурдан уншиж чадахгүй тул Монгол бичиг уншиж чадахгүйгээс ялгаагүй байв. Энэ үйл явдлаас улбаалан би Монгол бичиг сурах хэрэгтэй юм байна гэдэг сэдлийг авсан юм.
22 авг 2024