İtalyan ressam Caravaggio tarafından 1594-1595 yılları arasında yapılan Tövbekar Meryem isimli tabloya bakıyoruz.
Kutsal Kitaba göre Meryem, İsa Mesih’in sadık takipçilerinden biri ve O’nun dirilişine tanıklık eden ilk kişidir.
Meryem’in İsrail'de yer alan Taberiye Gölü’nün batı kıyısındaki Mecdel kasabasından olduğuna inanılır.
Bu nedenle Kutsal Kitap'ta kendisinden Mecdelli Meryem (Magdalalı Meryem) olarak bahsedilir.
Luka İncili’ne göre İsa Mesih, Meryem’i kötü ruhlardan arındırmıştır.
Meryem, bu olaydan sonra İsa Mesih’in sadık bir takipçisi ve destekçisi olmuştur.
Mekan, arkada açık kalmış bir pencereden süzüldüğü izlenimi veren çapraz bir ışıkla aydınlatılmıştır.
Meryem, koyu kahverengi arka plandan, açık kahverengi ön plana ilerleyen mekanın merkezinde, bir sandalye üzerinde oturmaktadır.
Tabloda Meryem, tövbekar ve düşünceli bir halde tasvir edilmiştir.
Başı hafifçe eğilmiş, gözleri yere bakar pozisyonda, yüzü düşünceli ve dalgın bir ifade taşımaktadır.
Uzun ve koyu renkli saçları omuzlarından aşağı dökülmüştür.
Üzerindeki sade ve mütevazı elbise, dizlerine kadar uzanır.
Beline kırmızı renkli bir kuşak bağlıdır.
Elleri, kucağında sakin ve nazik bir şekilde birbirine dokunmaktadır.
Doğal kıvrımlarla dizlerini ve belini örten örtünün bir ucu yere temas eder.
Meryem'in ayaklarının yakınında, yerde kopmuş halde inci kolye ve küpeler ile altın mücevherler ve içi sıvı dolu bir şişe bulunmaktadır.
Caravaggio genellikle eserlerinde ışık ve gölgeyi, izleyicinin dikkatini belirli noktalara çekmek için kullanır.
Eserde Meryem’in yüzü ve elleri güçlü bir ışıkla aydınlatılmıştır.
Arka plandaki koyu tonlar sahnenin geri kalanını karanlıkta bırakarak, Meryem figürünü ve ön plandaki nesneleri daha belirgin hale getirmektedir.
Bu sayede izleyicinin dikkati Meryem figürüne odaklanmış ve figürün duygusal durumu vurgulanmıştır.
Arka planda koyu kahverengi, ön planda ise açık kahverengi tonlarının kullanımı, derinlik hissi verdiği gibi figürün üç boyutlu algılanmasını sağlamıştır.
Doğal kıvrımları ve gölgeleriyle Meryem’in giysisi, kucağını örten örtü, zemine yerleştirilmiş şişe ve mücevherler de derinlik ve hacim hissi vermektedir.
Meryem’in yüz ifadesi ve beden dili, onun derin bir pişmanlık ve tövbe içinde olduğunu simgeler.
Sanatçı, figürün yüzündeki hüzün ve düşünceli bakışlara odaklanarak, izleyiciye içinde bulunduğu duygusal durumu hissettirmeyi başarmıştır.
Meryem’in uzun ve koyu renkli saçları, eserdeki önemli sembollerden biridir.
Luka İncili’ne göre İsa Mesih’in bir evde yemeğe davet edildiğini öğrenen günahkar bir kadın, İsa Mesih’in arkasında durur, ağlamaya başlar ve gözyaşlarıyla İsa'nın ayaklarını ıslatır.
Sonra saçlarıyla İsa'nın ayaklarını siler ve üzerine güzel kokulu değerli bir yağ sürer.
Bunun üzerine İsa kadına, günahlarının bağışlandığını söyler.
Geleneksel olarak bu kadının Mecdelli Meryem olduğu düşünülse de, İncil metinlerinde bu yönde açık bir kayıt yoktur.
Sanatçı, Meryem’le ilişkilendirdiği günahkar kadının omuzlarından aşağı dökülen saçları, eserinde tövbekarlık ve bağışlanmanın bir ifadesi olarak vurgulamıştır.
Figürün ellerinin duruşu, eserin duygusal ve sembolik anlatımında önemli bir rol oynar.
Eller, figürün içsel dünyasını ve duygusal durumunu yansıtan kritik unsurlardır.
Ellerin bu duruşu, Meryem'in huzur ve teslimiyet içinde olduğunu simgeler ve duygusal atmosferi güçlendirir.
Eserde yer verilen şişe, günahkar kadının hikayesine atıfta bulunur.
Dolayısıyla içi yağ dolu şişe, Meryem’in hayatındaki değişimi ve dönüşümü simgeler.
Yerde duran mücevherler ve inciler de, onun lüks ve günahkar yaşamını geride bıraktığını simgeler.
Eser, diğer sanatçılar tarafından yapılan “Tövbekar Meryem” tablolarından belirgin şekilde farklıdır.
Caravaggio dışındaki “Tövbekar Meryem” temalı tablolarda, tövbekarlık ve arınma sembolü olarak sıklıkla çıplaklık teması kullanılmıştır.
Caravaggio ise Meryem'i çağdaş kıyafetler içinde tasvir etmeyi tercih etmiştir.
Tarihi veya mitolojik figürleri sıklıkla kendi çağının giysileri ve mekanları içinde resmetmesi, izleyicinin hikayelerle daha kolay bir şekilde bağ kurmasını sağlamıştır.
122,5 x 98,5 cm boyutlarındaki eser günümüzde Roma’da Doria Pamphilj Galerisi’nde sergilenmektedir.
Çalışmamızda aşağıdaki eserlere yer verilmiştir:
Artemisia Gentileschi - Mary Magdalene as Melancholy
Caravaggio - Judith Beheading Holofernes
Caravaggio - Penitent Magdalene
Caravaggio - The Denial of Saint Peter
Francesco Furini - Pentitent Maria Magdalena
Jan Tysiewicz - The Penitent Magdalene
Natale Schiavoni - The Penitent Magdalene
Paolo Veronese - The Feast in the House of Simon the Pharisee
Peter Paul Rubens - The Feast in the House of Simon the Pharisee
YÖNETMEN
BARIŞ DURAN
SESLENDİRME
FAİK CEYLAN
KURGU
BARIŞ DURAN
GÖRÜNTÜ KAYNAKLARI
DORIA PAMPHILJ GALLERY
GOOGLE ARTS AND CULTURE
WIKIMEDIA COMMONS
WIKIPEDIA
TEŞEKKÜRLER
FAİK CEYLAN
DORIA PAMPHILJ GALLERY
GOOGLE ARTS AND CULTURE
WIKIMEDIA COMMONS
WIKIPEDIA
16 июн 2024